Prostaglandyny to lipidowe mediatory zapalne syntetyzowane de novo z kwasu arachidonowego przez cyklooksygenazy COX-1 i COX-2. Działając przez receptory EP1-EP4 i szlaki wtórnych przekaźników cAMP/PKA, mediują gorączkę, ból, zapalenie naczyń i immunosupresję – odgrywając kluczową rolę w patogenezie FIP, chorób zapalnych i bólu neuropatycznego u kota. Biochemia prostaglandyn – synteza i nomenklatura Prostaglandyny (PG) należą do rodziny eikozanoidów – lipidowych mediatorów pochodnych 20-węglowych wielonienasyconych …
Chemokiny u kota – receptory CXCR/CCR, szlak białek G i PI3K oraz rola w patogenezie FIP, FIV i zakażeń FHV-1
Chemokiny to rodzina małych cytokin chemoatrakcyjnych, które poprzez receptory sprzężone z białkami G (GPCR) kierują migracją leukocytów i modulują odpowiedź zapalną. U kota pełnią kluczową rolę w patogenezie FIP (rekrutacja monocytów), FIV (CXCR4 jako koreceptor wirusa) oraz FHV-1 (naciek neutrofilów i limfocytów do rogówki i spojówek). Charakterystyka molekularna chemokin – struktura i klasyfikacja Chemokiny (chemotactic cytokines) są małymi, wydzielanymi …
TNF-alfa u kota – receptor TNFR1/TNFR2, szlak NF-κB i MAPK oraz rola w patogenezie FIP, FIV i FeLV
TNF-alfa (Tumor Necrosis Factor alfa, TNF-α) to plejotropowa cytokina prozapalna odgrywająca kluczową rolę w wrodzonej odporności kota. Przez receptory TNFR1 i TNFR2 uruchamia równoległe szlaki sygnalizacyjne: prozapalny NF-κB, proapoptotyczny kaspazowy i modulujący MAPK. W zakażeniach FIP, FIV i FeLV nadprodukcja TNF-α staje się głównym mechanizmem immunopatologicznym. Charakterystyka molekularna TNF-α – budowa i izoformy TNF-alfa (czynnik martwicy nowotworu alfa) jest …
Interferon gamma u kota – szlak JAK1-JAK2-STAT1, aktywacja makrofagów i rola w zakażeniach FHV-1, FIV i Toxoplasma gondii
Interferon gamma (IFN-γ) to jedyna cytokina zaliczana do interferonów typu II, produkowana wyłącznie przez aktywowane limfocyty T i komórki NK. Poprzez szlak JAK1-JAK2-STAT1 i czynnik GAF kontroluje aktywację makrofagów, ekspresję MHC II oraz odpowiedź przeciwwirusową i przeciwpasożytniczą – odgrywając kluczową rolę w zakażeniach FHV-1, FIV i Toxoplasma gondii u kota. Charakterystyka molekularna IFN-γ – interferon typu II Interferon gamma (IFN-γ) jest jedynym …
Interferon beta u kota – szlak JAK1-TYK2-STAT1, indukcja przez IRF3/IRF7 i rola w zakażeniach FHV-1, FCV i FCoV
Interferon beta (IFN-β) to jednoizoformowa cytokina przeciwwirusowa typu I, wyróżniająca się wyjątkowo wysokim powinowactwem do receptora IFNAR oraz unikalną siecią regulatorową opartą na czynnikach transkrypcyjnych IRF3 i IRF7. W zakażeniach FHV-1, FCV i FCoV u kota odgrywa centralną rolę w uruchamianiu wrodzonej odpowiedzi immunologicznej, a jej szlak sygnalizacyjny JAK1-TYK2-STAT1 stanowi cel aktywnej wirusowej ewaluacji. Charakterystyka molekularna IFN-β …
Interferon alfa u kota – sygnalizacja JAK1-TYK2-STAT1, geny ISG i zastosowanie terapeutyczne w FIV, FeLV i FCoV
Interferon alfa (IFN-α) to cytokina przeciwwirusowa I typu, kluczowa dla wrodzonej odpowiedzi immunologicznej kota. Jej działanie opiera się na kaskadzie sygnalizacyjnej JAK1-TYK2-STAT1, prowadzącej do ekspresji setek genów efektorowych (ISG). Zastosowanie terapeutyczne obejmuje zarówno formę rekombinowaną ludzką, jak i rekombinowany interferon koci omega (rFeIFN-ω) stosowany w FIV, FeLV oraz FCoV. Biologia interferonu alfa – definicja i klasyfikacja Interferon …
IL-10 u kota – mechanizmy supresji zapalenia, rola Treg i znaczenie w FIV, FeLV i chorobach autoimmunologicznych
IL-10 jest najważniejszą przeciwzapalną cytokiną układu odpornościowego – naturalnym „hamulcem” odpowiedzi immunologicznej chroniącym tkanki przed nadmiernym uszkodzeniem zapalnym. U kota jej rola jest głęboko ambiwalentna: niedobór IL-10 prowadzi do niekontrolowanego zapalenia i chorób autoimmunologicznych, natomiast jej nadmiar – indukowany przez FIV, FeLV lub nowotwory – tworzy środowisko immunosupresyjne umożliwiające przeżycie patogenów i komórek nowotworowych kosztem zdolności …
IL-6 u kota – receptor gp130, sygnalizacja JAK-STAT3 i znaczenie kliniczne w zapaleniu, FIP i szpiczaku
IL-6 jest pleiotropową cytokiną o podwójnej naturze – pełni kluczową rolę ochronną jako koordynator odpowiedzi ostrej fazy i różnicowania plazmocytów, lecz jej przewlekła nadprodukcja prowadzi do destrukcyjnych chorób zapalnych, kacheksji i nowotworów. U kota IL-6 jest centralnym mediatorem patogenezy FIP, szpiczaka plazmocytowego, przewlekłych chorób zapalnych jelit i ogólnoustrojowej odpowiedzi zapalnej w posocznicy – co czyni ją jednym z najważniejszych klinicznych …
IL-4 u kota – sygnalizacja przez IL-4Rα, polaryzacja Th2 i znaczenie w FASS oraz nadwrażliwości pokarmowe
IL-4 jest kluczową cytokiną odpowiedzi Th2 – kieruje różnicowaniem naiwnych limfocytów T w kierunku fenotypu pomocniczego Th2, indukuje przełączanie klas immunoglobulin do IgE i IgG1 oraz aktywuje alternatywne makrofagi M2. U kota jej centralna rola w patogenezie felińskiego atopowego zapalenia skóry (FASS), nadwrażliwości pokarmowej i eozynofilowego kompleksu skórnego czyni z niej najważniejszy cel terapeutyczny w weterynaryjnej dermatologii …
Interleukina 2 u kota (IL-2) – sygnalizacja przez receptor IL-2R, proliferacja limfocytów T i znaczenie w FIV oraz immunosupresji
IL-2 jest cytokiną określaną historycznie jako „czynnik wzrostu limfocytów T” – jej odkrycie w 1976 roku przez Morgana i Ruscettiego zrewolucjonizowało immunologię, umożliwiając hodowlę limfocytów T in vitro. U kota IL-2 jest centralnym mediatorem ekspansji klonalnej limfocytów T, regulacji limfocytów Treg i utrzymania pamięci immunologicznej – jej deficyt lub dysregulacja w przebiegu FIV i długotrwałej immunosupresji farmakologicznej prowadzą …
IL-1 u kota – molekularne mechanizmy działania pirogennego, aktywacja NF-κB i znaczenie w chorobach zapalnych
IL-1 jest jedną z najstarszych ewolucyjnie cytokin prozapalnych – wytwarzana lokalnie przez makrofagi i monocyty, wywiera systemowe efekty pirogeniczne, kataboliczne i immunomodulujące. U kota odgrywa centralną rolę w inicjacji odpowiedzi ostrej fazy, patogenezie zapalenia stawów, FIP oraz chorób autoimmunologicznych, stanowiąc jeden z kluczowych mediatorów przejścia od odporności wrodzonej do adaptacyjnej. Rodzina IL-1 – izoformy i struktura …